3. Dynamika

Nowe pojęcia, definicje i wyrażenia

pierwsza zasada dynamiki - każde ciało pozostaje w stanie spoczynku lub ruchu jednostajnie prostoliniowego, jeżeli nie doznaje działania siły lub działające na ciało siły się równoważą

druga zasada dynamiki - szybkość zmiany pędu ciała równa jest wpadkowej sile działającej na to ciało

trzecia zasada dynamiki - oddziaływania wzajemne dwóch ciał są zawsze równe co do wartości, ale przeciwnie skierowane

układ inercjalny - układ, w którym spełniona jest pierwsza zasada dynamiki

pęd ciała - iloczyn masy ciała i wektora jego prędkości

bezwładność - własność ciał materialnych polegająca na stawianiu oporu siłom zewnętrznym działającym na ciało oraz zachowywaniu stanu ruchu w przypadku, kiedy na ciało siły zewnętrzne nie działają

masa bezwładna - miara bezwładności ciała

ciężar ciała - siła jaka działa na ciało wskutek przyciągania grawitacyjnego

przyspieszenie ziemskie - przyspieszenia jakie uzyskuje ciało spadające swobodnie pod wpływem siły ciężkości

zasada przyczynowości - zasada zgodnie z którą znajomość warunków początkowych oraz działających na ciała sił wyznacza stan ich ruchu w dowolnej chwili czasu

równanie Newtona - układ trzech równań skalarnych (w przestrzeni trójwymiarowej) wyrażających ilościowo treść drugiej zasady dynamiki

siła tarcia - siła przeciwdziałająca ruchowi ciała; występuje, kiedy stykające się powierzchnie przesuwają się względem siebie

siła tarcia statycznego - wartość graniczna siły tarcia, przy której ciało pozostaje jeszcze nieruchome pomimo przyłożenia siły zewnętrznej

siła tarcia kinetycznego - siła tarcia występująca, kiedy ciało jest w ruchu

współczynnik tarcia - stosunek siły tarcia do siły nacisku będący właściwością trących się powierzchni

praca - iloczyn skalarny wektorów: siły działającej na ciało i przemieszczenia ciała

moc - stosunek pracy do czasu, w którym została wykonana, praca wykonana w jednostce czasu; określa szybkość zmiany energii układu fizycznego

siła zachowawcza - siła, której praca wykonana przy przemieszczeniu ciała po torze zamkniętym o dowolnym kształcie równa jest zeru

siła dyssypatywna - siła, która nie spełnia warunku siły zachowawczej

energia potencjalna - równa jest pracy jaką wykonuje siła zachowawcza przy przemieszczeniu ciała z danego punktu do punktu odniesienia

energia kinetyczna - energia ciała będącego w ruchu, połowa iloczynu masy ciała i kwadratu jego prędkości

twierdzenie o pracy i energii - praca wykonana przez wypadkową sił działających na ciało równa jest zmianie jego energii kinetycznej

prawo zachowania energii mechanicznej - całkowita energia mechaniczna ciała, na które działają tylko siły zachowawcze, jest stała

prawo zachowania energii - energia całkowita układu odosobnionego jest stała.

prawo zachowania pędu - jeżeli na układ nie działają siły zewnętrzne lub działa układ sił zrównoważonych, to pęd układu zachowuje wartość stałą

zderzenie sprężyste - jeżeli w procesie zderzenia zachowana jest energia kinetyczna

zderzenie centralne - jeśli przed zderzeniem i po zderzeniu ciała poruszają się wzdłuż jednej prostej

ruch obrotowy - ruch, w którym wszystkie punkty danego ciała poruszają się po okręgach, których środki znajdują się na jednej prostej zwanej osią obrotu

prędkość kątowa - wielkość wektorowa, której wartość równa jest pochodnej położenia kątowego względem czasu

częstość (prędkość kątowa, częstość kołowa, pulsacja) -  pochodna przemieszczenia kątowego względem czasu (kąt zakreślony w jednostce czasu przez ciało będące w ruchu obrotowym)

okres - czas, w którym ciało wykonuje jeden pełny obrót

częstotliwość - liczba obrotów wykonanych przez ciało w czasie jednej sekundy, odwrotność okresu

przyspieszenie kątowe - pochodna prędkości kątowej względem czasu

moment siły - iloczyn wektorowy promienia wodzącego mającego początek w danym punkcie i siły działającej na ciało

moment pędu - iloczyn wektorowy promienia wodzącego punktu materialnego i jego pędu

ramię siły - składowa promienia wodzącego prostopadła do linii działania siły

moment bezwładności - iloczyn masy przez kwadrat odległości od osi obrotu, dla układu punktów - suma momentów bezwładności wszystkich punktów

druga zasada dynamiki ruchu obrotowego - szybkość zmiany momentu pędu równa jest momentowi siły

twierdzenie Steinera - wzór określający moment bezwładności względem osi nie przechodzącej przez środek masy ciała

zasada zachowania momentu pędu - moment pędu układu, na który nie działa moment sił zewnętrznych jest wektorem stałym