3. Równania Newtona

3.2. Układ równań Newtona

Układ równań Newtona

W rozdziale drugim podaliśmy definicję ruchu jednostajnie przyspieszonego. „Ruch, w którym przyspieszenie jest stałe co do wartości bezwzględnej i kierunku nazywamy ruchem jednostajnie przyspieszonym.”

Powstaje jednak pytanie - W jakich warunkach przyspieszenie zachowuje stałą wartość?

Potraktujmy to zagadnienie bardziej ogólnie i zapiszmy równanie (3.2.3.4) wyrażające treść drugiej zasady dynamiki pamiętając, że przyspieszenie jest drugą pochodną położenia względem czasu; wzór (2.5.1).

\( \vec{F}=m\cdot\vec{a}=m\cdot\frac{d\vec{v}}{dt}=m\cdot\frac{d^2\vec{r}}{dt^2} \)                   
(3.3.2.1)

{Wektor siły F jest równy iloczynowi masy m przez wektor przyspieszenia a, co jest równe iloczynowi masy m przez pochodną wektora prędkości v względem czasu t. To z kolei jest równe iloczynowi masy m przez drugą pochodną wektora położenia r względem czasu t}

Wektory występujące w tym równaniu mają w przestrzeni trójwymiarowej po trzy składowe, które w układzie współrzędnych prostokątnych odpowiadają kierunkom osi układu. Po rozpisaniu równania (3.3.2.1) na składowe otrzymujemy układ trzech równań skalarnych zwanych równaniami Newtona.

\( F_x=m\cdot a_x=m\cdot\frac{dv_x}{dt}=m\cdot\frac{d^2x}{dt^2} \)            
(3.3.2.2)

{Składowa siły F_x jest równa iloczynowi masy m przez składową przyspieszenia a_x, co jest równe iloczynowi masy m przez pochodną składowej prędkości v_x względem czasu t. To z kolei jest równe iloczynowi masy m przez drugą pochodną współrzędnej x względem czasu t}

\( F_y=m\cdot a_y=m\cdot\frac{dv_y}{dt}=m\cdot\frac{d^2y}{dt^2} \)                   
(3.3.2.3)

{Składowa siły F_y jest równa iloczynowi masy m przez składową przyspieszenia a_y, co jest równe iloczynowi masy m przez pochodną składowej prędkości v_y względem czasu t. To z kolei jest równe iloczynowi masy m przez drugą pochodną współrzędnej y względem czasu t}

\( F_z=m\cdot a_z=m\cdot\frac{dv_z}{dt}=m\cdot\frac{d^2z}{dt^2} \)                  
(3.3.2.4)

{Składowa siły F_z jest równa iloczynowi masy m przez składową przyspieszenia a_z, co jest równe iloczynowi masy m przez pochodną składowej prędkości v_z względem czasu t. To z kolei jest równe iloczynowi masy m przez drugą pochodną współrzędnej z względem czasu t}

Są to podstawowe równania dynamiki. Ich konkretna forma określona jest przez rodzaj siły, która wywołuje ruch. O rodzaju ruchu ciała decyduje działająca nań siła.

1.    Jeżeli siła jest równa zeru, to ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym, prostoliniowym.
2.    Jeżeli siła jest stała, to ruch jest jednostajnie zmienny (jeśli masa ciała nie zmienia się tj., jeśli \( m = const \))
3.    Jeżeli siła jest zmienna, to ruch jest zmienny, a jego charakter zależy od zmienności siły.